Merokok merupakan punca utama pelbagai penyakit serius dan kematian pramatang di Malaysia, menyumbang kira-kira 10–12% kematian. Separuh lelaki di Malaysia dilaporkan merokok, dengan corak yang membimbangkan dalam kalangan remaja: sekitar 25% pelajar 15 tahun ke atas pernah mencuba merokok dan 70% daripada mereka berisiko menjadi perokok tegar selepas tamat sekolah. Beban ekonomi juga besar; rakyat Malaysia membelanjakan sekitar RM1.5 bilion setahun untuk rokok. Merokok bukan sahaja merosakkan kesihatan perokok, malah memudaratkan orang sekeliling; dianggarkan 60–75% asap rokok disedut oleh bukan perokok (asap rokok terpakai), menjadikan ahli keluarga terutama kanak-kanak perokok pasif yang berisiko.

Dari segi penyakit, merokok berkait rapat dengan kanser paru-paru, salah satu kanser paling lazim dalam kalangan lelaki. Asap rokok mengandungi hampir 4,000 bahan kimia beracun, termasuk sekurang-kurangnya 53 bahan karsinogen. Selain kanser, merokok meningkatkan risiko penyakit kardiovaskular seperti serangan jantung dan strok. Nikotin serta toksin lain menyebabkan salur darah menebal dan menyempit, mengganggu aliran darah dan mencetuskan kerosakan organ penting. Kesan akut dan kronik ini boleh membawa kepada kelumpuhan, kecacatan kekal, atau maut. Dalam kalangan kanak-kanak, pendedahan kepada asap rokok terpakai dikaitkan dengan batuk berpanjangan, asma, jangkitan paru-paru serta jangkitan telinga. Dari sudut reproduktif, merokok menjejaskan kesuburan lelaki, termasuk risiko mati pucuk, kualiti sperma yang rendah, dan masalah ereksi, seterusnya menyukarkan mendapatkan zuriat yang sihat.

Terdapat juga bahan toksik dalam asap rokok antaranya karbon monoksida (asap kereta), ammonia (pencuci lantai), arsenik (racun tikus), kadmium (bateri), metanol (bahan api), dan sianida. Bukti jelas menunjukkan betapa berbahayanya asap yang disedut setiap kali merokok. Di samping menerangkan risiko, artikel menggariskan langkah pencegahan dan perlindungan berhenti merokok atau jangan mula. Jauhi perokok dan elakkan tempat yang terdedah kepada asap rokok, amalkan gaya hidup sihat melalui aktiviti fizikal dan pemikiran positif. Tambahan lagi, lindungi kanak-kanak dengan tidak merokok di dalam rumah atau kereta, membasuh tangan selepas merokok, menukar pakaian dan mandi sebelum mendukung mereka. Akhirnya, mesej terasnya jelas berhenti merokok adalah tindakan paling berkesan untuk melindungi diri, keluarga, dan masyarakat, mengurangkan risiko kanser, penyakit jantung, dan strok, serta meringankan beban emosi dan kos kesihatan yang ditanggung orang tersayang.

Sumber: infosihat.moh.gov.my

Tarikh Input: 04/06/2025 | Kemaskini: 19/08/2025 | aslamiah