Dalam era digital ini, media sosial telah menjadi sebahagian penting dalam kehidupan remaja. Aplikasi seperti Instagram, TikTok, Facebook dan WhatsApp memberikan akses mudah kepada komunikasi, hiburan dan maklumat. Namun begitu, penggunaan berlebihan atau tanpa kawalan boleh memberi kesan negatif yang ketara terhadap kesihatan mental remaja.

Kesan Negatif

Salah satu kesan yang paling ketara ialah kebimbangan dan kemurungan. Remaja yang terlalu bergantung pada media sosial sering mengukur nilai diri mereka berdasarkan bilangan “like”, komen, atau perhatian yang diterima. Sekiranya tidak mendapat respons yang diharapkan, ia boleh menyebabkan tekanan emosi dan menurunkan harga diri.

Selain itu, terdapat fenomena yang dikenali sebagai FOMO (Fear of Missing Out) — iaitu rasa takut ketinggalan dalam sesuatu perkara yang dilakukan oleh rakan-rakan mereka. Perasaan ini boleh mencetuskan tekanan, rasa tidak cukup baik, dan rasa terpinggir.

Buli siber juga menjadi ancaman serius. Remaja mungkin menjadi sasaran komen negatif, penghinaan atau pengasingan dalam talian. Kesan daripada buli siber ini termasuk rasa malu yang mendalam, kurang keyakinan diri, dan juga boleh membawa kepada kemurungan yang serius.

Penggunaan media sosial yang berlebihan juga boleh mengganggu pola tidur. Pendedahan kepada skrin sebelum tidur, notifikasi tanpa henti, dan kandungan yang mencetuskan emosi boleh menyebabkan kualiti tidur yang rendah, sekali gus memberi kesan kepada kestabilan emosi dan kesihatan mental secara keseluruhan.

Kesan Positif

Walaupun begitu, media sosial juga boleh memberi manfaat jika digunakan secara bijak. Remaja boleh mendapatkan sokongan sosial daripada rakan sebaya dan komuniti dalam talian yang berkongsi pengalaman dan memberikan rasa kebersamaan.

Selain itu, media sosial juga memberi akses kepada maklumat dan sumber kesihatan mental seperti tips pengurusan emosi, info kesedaran diri, serta bantuan sokongan yang mungkin sukar diperoleh secara fizikal.

Cadangan dan Langkah Mengatasi

Untuk mengurangkan kesan negatif, beberapa langkah boleh diambil:

• Remaja: menetapkan had masa penggunaan, mematikan notifikasi waktu malam, memilih kandungan yang positif, dan mengamalkan ‘detoks digital’.

• Ibu bapa dan guru: memberi pendidikan literasi digital, menyedarkan remaja tentang risiko perbandingan sosial dan buli siber, serta memberi sokongan emosi.

• Kerajaan dan platform media sosial: menetapkan peraturan keselamatan kandungan, menyediakan ciri pengawalan masa, dan menyekat kandungan yang berbahaya.

Kesimpulan

Media sosial adalah ibarat pedang bermata dua bagi remaja. Ia boleh menjadi alat ekspresi diri dan sokongan sosial, namun boleh mendatangkan bahaya kepada kesihatan mental jika digunakan tanpa kawalan. Penggunaan yang seimbang, kesedaran digital, serta sokongan daripada keluarga dan masyarakat adalah kunci agar media sosial memberi kesan positif, bukan sebaliknya.

Tarikh Input: 05/08/2025 | Kemaskini: 01/10/2025 | aslamiah